Anasayfa › Site İçi SEO
Site İçi Seo
Site içi SEO, sayfaların adreslerini, başlıklarını, metinlerini ve görsellerini düzenler: bir kelimenin tekil ya da çoğul biçiminden hangisinin kullanılacağı, sayfa adresi ile sayfa başlığı (title) birbirinden farklı olduğunda ne olduğu, süs amaçlı görsellerde alternatif metnin boş bırakılması ve bir kelimenin birleşik ve ayrı yazılan biçimlerinin sayfada kullanımı.
Site İçi SEO Tekil ve Çoğul Kelime Seçimine Nasıl Karar Verir?
Türkçede çoğul biçim, kelimeye eklenen -ler ya da -lar ekiyle yapılır. Bir hizmetin adı hem tekil hem çoğul biçimle aranabilir ve iki aramanın sonuç listeleri birbirinden ayrılabilir. Site içi SEO, sayfa başlığında, ana başlıkta ve sayfa adresinde hangi biçimin kullanılacağına bu farkı ölçerek karar verir. Ölçüm için iki kaynak kullanılır: Search Console verisi ve Google’ın sonuç sayfaları.
Search Console’un Performans raporu, sitenin Google’da göründüğü aramaları Sorgular sekmesinde listeler. Sorgu adı, kullanıcının Google’a yazdığı arama ifadesine verilir. Süzgece kelimenin kökü yazıldığında tekil ve çoğul biçimler ayrı satırlarda çıkar. Her satırda üç değer bulunur: gösterim, tıklama ve sitenin o aramadaki ortalama konumu. Gösterim, sitenin bir sonuçta görüntülenme sayısıdır. Sayfa süzgeci eklendiğinde hangi biçimin hangi sayfayı getirdiği de görülür.
İkinci kaynak sonuç sayfalarının kendisidir. Tekil ve çoğul arama, oturumu kapalı bir gizli pencerede ve aynı konumdan ayrı ayrı yapılır; ilk sayfadaki sonuçlar yan yana yazılır. Listelerin çoğu aynıysa iki arama aynı amaca karşılık gelir. Çoğul aramada liste ve karşılaştırma sayfaları, tekil aramada tek bir hizmeti anlatan sayfalar öne çıkıyorsa iki biçim farklı amaç taşır.
Sayfa başlığı, tarayıcının sekmesinde yazan ve Google sonucunda tıklanan satırı oluşturan addır. Ana başlık, sayfa açıldığında ilk okunan başlıktır. Adres ise sayfanın bağlantısıdır. Seçilen biçim bu üç alanda aynı kalır; öteki biçim ara başlıklarda ve metinde, cümle gerektirdiğinde geçer. Amaç aynıysa iki biçim için ayrı sayfa açılmaz; sayfalar aynı sorguda yarışır. Amaç farklıysa her biçim kendi sayfa türünde kullanılır.
Türkçenin kuralları da seçimi etkiler. Sayıdan sonra gelen ad çoğul eki almaz; “üç hizmetler” yazılmaz. Birden çok öğeyi listeleyen sayfanın adı çoğu zaman çoğuldur, tek öğeyi anlatan sayfanın adı tekildir. Çoğul ekin üstüne hâl ekleri de gelir: “hizmetlerde”, “hizmetlerin”. Google’ın dil sistemleri ekli biçimleri kökle ilişkilendirebilir; yine de ekli ve eksiz aramaların sonuçları farklı olabilir.
Biçimi değiştirilen sayfa birkaç hafta sonra yeniden ölçülür. Performans raporunun karşılaştırma seçeneğiyle düzenleme öncesi ve sonrası, eşit uzunlukta iki dönem olarak yan yana konur. Tekil ve çoğul sorguların gösterimleri ayrı ayrı izlenir. Her sayfa için seçilen biçim, site içi SEO tablosunda adresiyle birlikte gösterilir; tablo tarama raporunun parçasıdır ve düzeltmeler onay verdiğiniz aylık iş listesinde sıraya konur.
Sayfa Adresi ile Sayfa Başlığı Farklıysa Ne Olur?
Sayfa adresinin son bölümüne WordPress’te kısa ad denir. WordPress kısa adı, sayfa ilk yayımlandığında başlıktan kendiliğinden üretir. Yayından sonra başlık değiştirildiğinde kısa ad değişmez; adres ile başlık arasındaki fark çoğu zaman böyle oluşur. Aynı kısa adı taşıyan ikinci bir sayfa açıldığında adresin sonuna sayı eklenir. Taslak adıyla yayımlanan ya da başka sayfadan kopyalanan sayfalarda da fark görülür.
Google adresi önce sayfayı bulmak ve diğer sayfalardan ayırmak için kullanır. Google’ın belgeleri, adreste sayfanın konusunu anlatan okunabilir kelimeler kullanılmasını önerir. Google çalışanları, adres kelimelerinin sıralamada çok hafif bir etken olduğunu söylemiştir. Sayfanın konusu daha çok sayfa başlığından, ana başlıktan ve metinden anlaşılır. Google, adresle başlığın birebir aynı olmasını şart koşan bir kural yayımlamamıştır.
Fark ziyaretçinin gördüğü yerlerde ortaya çıkar. Google sonuçlarında başlığın üstünde sitenin adı ve adresin yol bilgisi yer alır. Paylaşılan bağlantılarda ve mesajlaşma uygulamalarında da adres görünür. Adres eski bir hizmet adını, geçmiş bir yılı ya da kaldırılmış bir konuyu taşıyorsa başlıkla çelişir. Kullanıcı aynı sonuçta iki farklı konu adı görür ve sayfanın hangisini anlattığı belirsizleşir.
Farkın türü kararı belirler. Kelime sırası, bir bağlaç ya da bir ek farkı varsa adres değiştirilmez; adres değişikliği Google için yeni bir adres demektir ve sayfanın yeniden işlenmesini gerektirir. Adres sayfanın bugünkü konusuyla çelişiyorsa değiştirilir. Google, adres değiştiğinde eski adresten yenisine kalıcı yönlendirme kurulmasını önerir; böylece eski adrese verilen bağlantılar yeni adrese ulaşır.
Adres değişecekse WordPress’te sayfanın kalıcı bağlantı alanı düzenlenir. Eski adres, 301 yanıtıyla yenisine yönlendirilir; 301, sayfanın temelli taşındığını bildiren sunucu yanıtıdır. WordPress yazılarda eski kısa adı kaydedip ziyaretçiyi yeni adrese göndermeye çalışır; sayfalarda bu davranış her zaman görülmez. Menüdeki, metinlerdeki, düğmelerdeki ve alt bölümdeki bağlantılar yeni adrese çevrilir. Yönlendirme, eski adres tarayıcıda açılarak denenir.
Değişiklikten sonra yeni adres URL Denetimi aracında açılır ve dizine, yani Google’ın sonuç verdiği sayfa kaydına eklenmesi istenir. Kanonik etiketin, yani sayfanın asıl adresini bildiren işaretin, yeni adresi gösterdiği burada görülür. Sayfa dizine ekleme raporu eski adresi bir süre sonra yönlendirme içeren sayfalar arasında listeler. Adresi başlığıyla çelişen sayfalar, site içi SEO bulguları arasında tarama raporuna yazılır.
Süs Amaçlı Görsellerde Alternatif Metin Boş Bırakılır mı?
Alternatif metin, görselin içeriğini yazıyla anlatan alandır. Ekran okuyucu, görme engelli kullanıcıların sayfayı dinlemesini sağlayan yazılımdır ve bu alanı sesli okur; görsel yüklenemediğinde tarayıcı metni görselin yerinde gösterir. Süs amaçlı görsel, sayfaya bilgi eklemeyen ve yalnızca görünüşü düzenleyen görseldir. Bu görsellerde alternatif metin boş bırakılır. Boş bırakmak alanı silmek demek değildir; alan kodda durur, yalnızca içi boştur.
Boş alan ile hiç bulunmayan alan farklı sonuç verir. Alan boşsa ekran okuyucu görseli atlar ve kullanıcı yalnızca çevredeki metni duyar. Alan hiç yoksa bazı ekran okuyucular görselin dosya adını okur ya da yalnızca bir görsel olduğunu söyler. PageSpeed Insights’ın erişilebilirlik bölümü alanı eksik görselleri sorun olarak listeler; içi boş alanı sorun saymaz.
Süs amaçlı sayılan görseller şunlardır: bölümleri ayıran çizgiler, arka plan desenleri, yanındaki yazıyla aynı şeyi anlatan simgeler ve hemen yanındaki metni tekrar eden fotoğraflar. Bilgi taşıyan görseller bu gruba girmez: grafik, tablo görüntüsü ve içinde yazı bulunan görsel alternatif metin ister. Yazılı görselde alternatif metin o yazıyı tekrarlar. Karar için görsel sayfadan kaldırılmış sayılır; sayfadan bilgi eksiliyorsa görsel bilgi taşıyordur.
Bağlantı ve düğme içindeki görsellerde kural değişir. Bağlantının tek içeriği görselse alternatif metin bağlantının nereye gittiğini söyler. Alan boş kalırsa bağlantının adı olmaz ve bazı ekran okuyucular bağlantının adresini okur. Yalnızca simgeden oluşan arama, menü ya da kapatma düğmesi de işlevini söyleyen bir ad taşır. Ad, simgenin şeklini değil, düğmeye basınca olacak işi anlatır.
WordPress’te her görselin alternatif metni Ortam Kütüphanesi’nde ya da görsel bloğunun ayarlarında yazılır. Alan boş bırakıldığında WordPress’in görsel bloğu kodda boş alanı yine yazar. Bazı tema ve sayfa oluşturucu bileşenleri alanı hiç yazmayabilir; bu yüzden sayfanın oluşan kodu tarayıcının öğe denetleme ekranında kontrol edilir. Sayfanın görünüş ayarlarıyla arka plana yerleştirilen görsel alternatif metin taşımaz; Google bu görselleri görsel aramasında dizine almaz.
Kontrol sitenin ortak bölümlerinden başlar: üst bölüm, alt bölüm, kartlar ve kenar çubuklarındaki görseller tek tek listelenir. Her görsel bilgi taşıyan ya da süs amaçlı olarak işaretlenir; birincisine metin yazılır, ikincisinin alanı boşaltılır. Ardından sayfa, telefonun yerleşik ekran okuyucusu açılarak baştan sona dinlenir. Bu liste, görsellerin dosya adlarıyla birlikte tarama raporunun site içi SEO bölümüne girer.
Bir Kelimenin Birleşik ve Ayrı Yazılan Biçimleri Sayfada Nasıl Kullanılır?
Bazı kelimeler hem ayrı hem birleşik yazılarak aranır: “web sitesi” ile “websitesi”, “e-posta” ile “eposta”. İki biçim de arama kutusuna yazılır ve Search Console’da ayrı sorgu satırları oluşturur. Bu biçimlerden çoğu zaman yalnızca biri yazım kurallarına uyar; hangisinin uyduğu yazım sözlüğünden kontrol edilir. Sayfadaki kullanım, bu kontrol ile Google’ın iki biçimi nasıl eşleştirdiği birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Google’ın bu biçimleri nasıl eşleştirdiği sonuç sayfasından okunur. Yazım kurallarına uymayan biçim arandığında sayfanın üstünde yazım düzeltme önerisi ya da düzeltilmiş aramanın sonuçları çıkabilir. Bu, Google’ın iki biçimi aynı ifade olarak ele aldığını gösterir. Öneri çıkmıyor ve iki arama farklı sonuçlar veriyorsa her biçim ayrı bir arama olarak işleniyordur. Bu durumda iki biçimin sorgu satırları birlikte takip edilir.
Görünen metinde tek biçim kullanılır. Bu biçim sayfa başlığında, ana başlıkta, ara başlıklarda, menüde, düğmelerde ve görsellerin alternatif metninde aynı kalır. Aynı sayfada iki yazımın bir arada bulunması metinde yazım tutarsızlığı oluşturur ve ekran okuyucuların kelimeyi farklı seslendirmesine yol açabilir. Kısa çizgili kelimelerde çizgi her yerde korunur; kelime bir yerde çizgili, başka yerde çizgisiz yazılmaz.
Öteki biçim sayfaya liste hâlinde eklenmez. Google’ın spam politikaları, sayfayı belirli aramalarda göstermek için kelime ya da kelime listesi yığmayı anahtar kelime doldurma adıyla tanımlar. Gizli metin de aynı politikalarda yer alır: arka planla aynı renkte yazılan ya da ekranın dışına itilen yazı. Bu yöntemlerin her biri, Google’ın spam sistemlerinin ve elle yapılan incelemelerin konusu olabilir.
Adres ve dosya adlarında da aynı biçim kullanılır. Google, adresteki kelimelerin alt çizgiyle değil kısa çizgiyle ayrılmasını önerir. Ayrı yazılan kelimeler adreste kısa çizgiyle ayrılır; birleşik kelime adreste de birleşik kalır. Kendi içinde kısa çizgi taşıyan kelime adreste ayırıcıyla aynı görünür; bu yüzden ayrı ve çizgili yazım aynı adres parçasına dönüşür. Görsel dosyalarının adı da bu kurala uyar.
Kontrolde iki biçim sitenin bütün sayfalarında ayrı ayrı aranır. Bunun için WordPress yönetim panelindeki arama ve site tarayıcı yazılımları kullanılır; site tarayıcı yazılımı, sayfaları bağlantılar üzerinden gezip metinlerini toplayan programdır. Bulunan her yer, sayfa adresiyle birlikte listelenir. Tarama raporunun site içi SEO bölümü bu listeyi de içerir; sonraki aylarda iki biçimin sorgu satırları aylık raporda izlenir.
Anahtar Kelime Planlayıcı tekil ve çoğul biçim için neden aynı arama hacmini gösteriyor?
Anahtar Kelime Planlayıcı, yani Google Ads’in arama hacmi aracı, yakın biçimleri ve küçük yazım farklarını çoğu zaman tek tahminde birleştirir. Bu yüzden iki biçim aynı sayıyla görünür. Sayılar aralık olarak verilebilir ve reklam hesabının durumuna göre ayrıntıları değişebilir. İki biçimi ayırmak için sitenizin gerçek arama verisini kullanın.
Sayfa adresimde Türkçe harf kullanırsam sorun çıkar mı?
Google Türkçe harfli adresleri okuyabilir ve dizine ekleyebilir. Ancak bu harfler, bağlantı kopyalanıp başka bir yere yapıştırıldığında birçok uygulamada kodlanmış uzun bir karakter dizisine dönüşür. WordPress kısa adı üretirken bu harfleri çoğunlukla düz karşılıklarıyla yazar. Yayındaki adresleri yalnızca bu nedenle değiştirmeyin.
Logomun alternatif metnine ne yazmalıyım?
Logo ana sayfaya bağlantı veriyorsa alternatif metne firmanızın adını yazın; ekran okuyucu bağlantıyı bu adla okur. “Logo” kelimesini eklemeyin, kullanıcıya yeni bilgi vermez. Aynı bağlantının içinde firma adı ayrıca yazı olarak da duruyorsa logonun alanını boş bırakın; böylece ad art arda iki kez okunmaz.
Ziyaretçilerim site aramasında kelimeyi bitişik yazınca sonuç çıkmıyor; ne yapabilirim?
WordPress’in yerleşik araması, yazılan harf dizisini başlıkta, özette ve içerikte arar; bitişik yazılmış arama, ayrı yazılmış kelimeyi bulmaz. Eşanlamlı ya da yazım çeşidi tanımlanabilen bir arama eklentisi iki biçimi aynı sonuçlara bağlayabilir. Google Analytics 4’ün gelişmiş ölçümünde site araması açıksa ziyaretçilerin hangi yazımı kullandığını raporlarda görebilirsiniz.