Anasayfa › Teknik SEO
Teknik Seo
Teknik SEO, sitenin sunucusunu, yönlendirmelerini ve arama motorlarının sayfalara erişimini düzenler: Yandex Web Yöneticisi aracının hangi durumlarda kullanıldığı, otomatik yenilemeyle yapılan yönlendirmelerin neden önerilmediği, sunucu kaynakları yetmediğinde taramanın nasıl etkilendiği ve veritabanında biriken eski kayıtların siteyi yavaşlatıp yavaşlatmadığı.
Teknik SEO Yandex Web Yöneticisi Aracını Ne Zaman Kullanır?
Yandex Web Yöneticisi, Yandex’in site sahiplerine sunduğu ücretsiz bir paneldir; özgün adı Yandex Webmaster’dır. Panel, Yandex’in sitedeki sayfaları nasıl taradığını, hangilerini arama sonuçlarına aldığını ve hangi hataları bulduğunu gösterir. Google tarafındaki karşılığı Search Console’dur. Teknik SEO bu paneli her sitede açmaz. Karar, sitenin ziyaretçi verisine ve hedef kitlenin kullandığı arama motoruna göre verilir.
İlk bakılan yer Google Analytics 4’tür. GA4’ün Trafik edinme raporu oturumları geldikleri kaynağa göre ayırır; oturum, bir ziyaretçinin siteye bir girişte yaptığı hareketlerin bütünüdür. Yandex’ten gelen oturumlar bu raporda ayrı bir satırda görünür. Yandex’in Türkçe arama sayfası da bulunduğu için Türkçe sitelere bu kaynaktan ziyaret gelebilir. Satır düzenli ziyaret gösteriyorsa ya da site Yandex’in yaygın kullanıldığı ülkelere yönelikse panel açılır.
Panelde çalışmak için bir Yandex ID hesabıyla giriş yapılır. Site, tarayıcıda açıldığı tam adresle eklenir; şifreli bağlantı ve www bölümü bu adresin parçasıdır. Ardından sahiplik doğrulanır. Yandex üç yol sunar. Birincisi ana sayfanın koduna eklenen meta etikettir. İkincisi sitenin kök klasörüne yüklenen HTML dosyası, üçüncüsü alan adının DNS kayıtlarına eklenen bir satırdır. DNS kayıtları, alan adının hangi sunucuya yöneleceğini belirler.
Doğrulamadan sonra panel veri toplamaya başlar; raporların dolması birkaç gün sürebilir. Dizin, bir arama motorunun sonuçlarda gösterebileceği sayfaları tuttuğu kayıttır. Aramadaki sayfalar bölümü, Yandex’in dizine aldığı ve dışarıda bıraktığı adresleri nedenleriyle listeler. Site teşhisi bölümü bulunan sorunları önem sırasına göre gruplar. Bu listede sunucunun yanıt hızı, açılamayan sayfalar ve aynı başlığı taşıyan sayfalar yer alabilir.
Bazı ayarlar yalnızca Yandex’te bulunur. Panelde sitenin hizmet bölgesi belirtilebilir. Tarama hızı da panelden sınırlanabilir; Google bu ayarı Search Console’dan kaldırmıştır. Yandex, yeni ya da değişen adresleri anında bildirmeye yarayan IndexNow yöntemini destekler. Robots.txt, kök klasörde duran ve tarama robotlarına kural veren metin dosyasıdır. Yandex bu dosyada, içeriği değiştirmeyen adres eklerini yok saymaya yarayan kendine özgü bir kural okur.
Teknik SEO incelemesinde iki panelin bulguları yan yana konur. İki arama motorunda birden görülen hata çoğu zaman sitenin kendisinden kaynaklanır ve önce o ele alınır. Yalnızca Yandex’te görülen uyarı, Yandex’in yardım sayfalarındaki kurala göre değerlendirilir. Yandex’ten ziyaret alan sitelerde bu karşılaştırma ücretsiz site taramasına eklenir. Bulgular tarama raporunda iki arama motoru için ayrı başlıklar altında yazılır.
Otomatik Yenilemeyle Yapılan Yönlendirmeler Neden Önerilmez?
Otomatik yenileme, sayfanın koduna yazılan ve tarayıcıya belirli bir süre sonra başka bir adresi açmasını söyleyen komuttur. Bu komutla yapılan geçişe meta yenileme yönlendirmesi de denir. Süre sıfır verilirse geçiş hemen olur; birkaç saniye verilirse ziyaretçi önce eski sayfayı görür. Bu yöntemde sunucu eski adres için başarılı yanıt döner ve sayfanın tamamını gönderir. Yönlendirmeyi sunucu yapmaz; sayfa yüklendikten sonra tarayıcı yapar.
Google bu komutu bir yönlendirme olarak tanır ve iki türünü ayrı değerlendirir. Sıfır süreli komutu kalıcı taşınma, süreli komutu ise geçici taşınma sayar. Google’ın yönlendirme belgesi ilk seçenek olarak sunucuda kurulan 301 yönlendirmesini gösterir; 301, adresin temelli değiştiğini bildiren sunucu yanıtıdır. Otomatik yenileme, sunucu yönlendirmesi kurulamadığında başvurulacak bir yol olarak anılır. Öteki arama motorları bu türleri farklı yorumlayabilir.
Gecikmeli yenilemede ziyaretçi eski sayfayı okumaya başlar ve ekran birkaç saniye sonra kendiliğinden değişir. Ekran okuyucu, sayfadaki metni sesli okuyan yazılımdır; bu yazılımla gezen kullanıcı okumanın ortasında başka bir sayfaya taşınır. Erişilebilirlik yönergeleri, kullanıcı istemeden ve süreye bağlı yapılan sayfa değişikliğini hata olarak tanımlar. Geri tuşu da sorun çıkarır: önceki sayfaya dönen ziyaretçi komutu taşıyan adrese varır ve yeniden ileri gönderilir.
Yöntemin teknik maliyeti de vardır. Hedef sayfaya ulaşmak için iki sayfa istenir: önce eski sayfa ve dosyalarının bir bölümü, ardından yeni sayfa. Bu, ziyaretçinin bekleme süresini ve sunucunun iş yükünü artırır. Ziyaretleri sayan ölçüm kodu eski sayfada da çalışabilir. Bu durumda GA4 aynı ziyareti iki sayfa görüntüleme olarak kaydeder ve yenileme sayfası raporlarda gerçek bir sayfa olarak yer alır.
Otomatik yenileme çoğu zaman elle hazırlanmış eski sayfalarda, bazı eklentilerin yönlendirme seçeneklerinde ya da tema ayarlarına yapıştırılmış kodlarda bulunur. Aynı sayfayı belirli aralıklarla yeniden yükleyen komut da bu yöntemle çalışır ve okuyanın yerini kaybettirir. Site tarayıcı yazılımı, sitenin sayfalarını bağlantıları izleyerek gezen programdır. Bu yazılımlar yenileme komutu taşıyan adresleri ayrı listede verir ve bu adreslere bağlantı veren sayfaları gösterir.
Düzeltmede her yenileme komutu kaldırılır ve aynı adres için sunucuda 301 yönlendirmesi kurulur. Sunucu ayarlarına erişim yoksa WordPress’teki bir yönlendirme eklentisi bu yanıtı üretebilir. Site içindeki bağlantılar doğrudan hedef adrese çevrilir. Site haritası denen XML dosyası, taranacak adresleri arama motorlarına toplu olarak verir; bu listede yalnızca hedef adres kalır. Teknik SEO çalışmasında bu adreslerin listesi tarama raporuna girer.
Sunucu Kaynaklarının Yetmemesi Taramayı Nasıl Etkiler?
Sunucu kaynakları, bir sitenin çalışması için ayrılan işlemci gücü, bellek, disk erişimi ve aynı anda yürütülebilen işlem sayısıdır. Gelen her istek bu kaynaklardan pay alır: ziyaretçinin açtığı sayfa, arama motoru robotunun indirdiği adres, eklentilerin arka planda çalışan görevleri. Google’ın tarama yazılımının adı Googlebot’tur; tarama, sayfaların indirilip okunmasıdır. İstekler kaynakların karşılayabileceğini aştığında sunucu ya geç yanıt verir ya da hata döner.
Google, bir siteye aynı anda kaç bağlantı açacağını ve istekler arasında ne kadar bekleyeceğini kendisi hesaplar. Google’ın belgelerinde bu sınıra tarama kapasitesi sınırı denir. Site bir süre hızlı ve hatasız yanıt verirse sınır yükselir. Yanıtlar yavaşlarsa ya da sunucu hataları çoğalırsa Googlebot daha az istek gönderir. Bu durumda yeni sayfalar ve güncellenen içerik Google’a daha geç ulaşır.
Durum kodu, isteğin nasıl sonuçlandığını gösteren ve yanıtın başında gelen üç haneli sayıdır. Google, 500 ve 503 sunucu hatalarını ve 429 “çok fazla istek” yanıtını yavaşlama işareti olarak okur. Hata sürdükçe tarama azalır. Dizinde bulunan adresler bir süre korunur; hata uzun sürerse dizinden çıkarılabilir. Sunucu robots.txt isteğine hata yanıtı verdiğinde Google, sitenin tamamını bir süre hiç taramayabilir.
Kaynak yetmediğinde her zaman hata kodu dönmez. Bellek dolduğunda sunucu boş bir sayfa ya da yalnızca bir hata cümlesi gönderip yanıtı yine başarılı olarak işaretleyebilir. Google bu durumda içi boş bir sayfa görür. Bu tür adresler Sayfa dizine ekleme raporunun soft 404 satırında görünebilir. Soft 404, başarılı yanıt verdiği hâlde içerik taşımayan sayfaya verilen addır.
Teşhis üç kaynaktan yapılır. İlki, Search Console’un ayarlarında duran Tarama istatistikleri ekranıdır; ekran, Googlebot isteklerine verilen yanıtların ortalama süresini, yanıt türlerini ve ana makine durumunu gösterir. Ana makine, sitenin çalıştığı sunucudur. Barındırma panelinin istatistik bölümü, işlemci ve bellek sınırına ulaşılan saatleri verir. Erişim kayıtları hangi saatte hangi botun kaç istek gönderdiğini ve hangi yanıtı aldığını listeler. Bot, siteleri kendiliğinden gezen yazılımdır.
Erişim kayıtlarında arama motoru dışındaki botlar büyük yer tutuyorsa bu botların istekleri sunucu düzeyinde sınırlanır. Sayfa önbelleği açılır; önbellek, bir kez üretilen sayfanın kopyasını tutar ve aynı adres yeniden istendiğinde o kopyayı gönderir. Bu adımlar yetmezse daha fazla kaynak ayrılmış bir pakete geçilir. Teknik SEO incelemesinde ölçümler, saatleriyle birlikte tarama raporuna yazılır; önerilen adımlar onaya sunulan aylık iş listesine konur.
Veritabanında Biriken Eski Kayıtlar Siteyi Yavaşlatır mı?
Veritabanı, WordPress’in yazıları, sayfaları, ayarları, yorumları ve kullanıcıları tablolar hâlinde sakladığı bölümdür. Her sayfa açılışında WordPress bu tablolara sorgu gönderir; sorgu, istenen kayıtları tablolardan getiren komuttur. Zamanla tablolarda kullanılmayan kayıtlar birikir. Bunların bir bölümü her sayfanın hazırlanmasını yavaşlatır, bir bölümü yalnızca veritabanını büyütür. Etki, kaydın türüne ve tutulduğu tabloya bağlıdır; kayıtlar dört grupta incelenir.
İlk grup ayarlar tablosundaki kayıtlardır. WordPress, kendiliğinden yüklenecek biçimde işaretlenen bütün ayarları her istekte tek seferde belleğe alır. Silinen eklentiler bu tür ayarlarını çoğu zaman tabloda bırakır. Bazı eklentiler büyük veri bloklarını da ayar olarak saklar. Toplam büyüdükçe her sayfanın ve yönetim panelinin hazırlanma süresi uzar. WordPress’in yeni sürümlerinde Site Sağlığı ekranı bu toplam büyüdüğünde uyarı gösterir.
İkinci grup geçici kayıtlardır. Eklentiler ve tema, dışarıdan çekilen ya da hesaplanması uzun süren verileri bir süreliğine geçici kayıt olarak saklar. Süresi dolan kayıtlar, okunduklarında ya da WordPress’in düzenli temizlik görevinde silinir. Süre verilmeden kaydedilenler ise kendiliğinden silinmez ve kendiliğinden yüklenen ayarlar arasına girer. Kaldırılan eklentilerden kalan süresiz kayıtlar, onları silecek kod da kaldırıldığı için tabloda durur.
Üçüncü grup yazı sürümleri, otomatik taslaklar, çöp kutusundaki içerikler ve istenmeyen yorumlardır. WordPress, bir yazı güncellendiğinde önceki hâlini ayrı bir sürüm kaydı olarak saklar. Ziyaretçiye gösterilen sayfa hazırlanırken bu kayıtlar çoğu zaman sorgulara girmez. Etkileri yönetim panelindeki listelerde, yedeklerin boyutunda ve sitenin başka sunucuya taşınma süresinde görülür. Saklanacak sürüm sayısı WordPress’in yapılandırma ayarıyla sınırlanabilir.
Dördüncü grup, eklentilerin olayları sırayla yazdığı kayıt tablolarıdır. Yönlendirme, güvenlik, e-posta ve form eklentileri her olayı veritabanına bir satır olarak yazabilir. Her ziyarette yeni satır yazan bir kayıt, sunucuya sürekli ek iş yükler. Satır sayısı büyüdükçe bu tablolarda arama yapan sorgular yavaşlayabilir. Zamanlanmış görev, belirli aralıklarla kendiliğinden başlayan işlemdir; kaldırılan eklentilerin görevleri de görev listesinde kalabilir.
Temizlikten önce veritabanının ve dosyaların tam yedeği alınır. Barındırma panelindeki veritabanı aracı her tablonun boyutunu ve satır sayısını gösterir; tablonun hangi eklentiye ait olduğu çoğu zaman adından anlaşılır. Silme işlemi önce sitenin bir kopyasında denenir. Teknik SEO kapsamında sunucunun ilk yanıt süresi, temizliğin öncesinde ve sonrasında PageSpeed Insights ile ölçülür; iki değer aylık raporda yan yana yazılır.
Site haritamı Yandex Web Yöneticisi’ne ayrıca eklemem gerekir mi?
Robots.txt dosyanızda site haritasının adresi yazılıysa Yandex haritayı oradan da bulabilir. Haritayı panelin site haritası bölümüne eklediğinizde ise dosyanın ne zaman okunduğunu, içinde kaç adres bulunduğunu ve hata verip vermediğini görürsünüz. WordPress’in ya da SEO eklentinizin oluşturduğu haritanın adresini girmeniz yeterlidir.
Bir sayfamın otomatik yenilemeyle yönlendirildiğini nasıl anlarım?
Search Console’da eski adresi URL Denetimi aracına yazın ve canlı testi çalıştırın. Test başarılı yanıt gösteriyorsa sunucu yönlendirme yapmıyordur. Ardından taranan sayfanın koduna bakın; sayfanın baş bölümünde yenileme komutu ve hedef adres yazıyorsa geçişi sayfa yapıyordur. Sunucu yönlendirmesinde canlı test doğrudan yönlendirme bilgisini verir.
Bakım modunu açtığımda Google sayfalarımı dizinden çıkarır mı?
Bakım ekranının döndüğü durum koduna bağlıdır. Ekran 503 yanıtıyla gelirse Google sayfaya sonra yeniden uğrar ve bakım kısa sürdüğünde dizindeki sayfaları korur. Ekran başarılı yanıtla gelirse Google bakım metnini sayfanın içeriği olarak okuyabilir. Eklentinizde 503 seçeneği varsa açın ve bakımı mümkün olduğunca kısa tutun.
Yazı sürümlerini silersem yayımlanmış yazılarımda bir şey değişir mi?
Yayımlanmış hâl değişmez; ziyaretçinin gördüğü metin sürüm kayıtlarından ayrı tutulur. Silme işlemi yalnızca o yazının eski hâllerine dönme imkânını kaldırır. Temizlik eklentisinde son birkaç sürümü bırakma seçeneği varsa onu seçin; yakın tarihli değişiklikler böylece geri alınabilir. İşlemden sonra birkaç yazıyı açıp kontrol edin.